A trashëgohet inteligjenca nga nëna? Ja çfarë tregojnë studimet për rolin e gjeneve dhe edukimit

1

Shumë njerëz mendojnë për tiparet fizike që marrin nga prindërit, por shkenca ka studiuar edhe ndikimin e trashëgimisë gjenetike në aftësitë njohëse. Disa kërkime sugjerojnë se nëna mund të ketë një rol të rëndësishëm në zhvillimin e inteligjencës, përmes gjeneve që lidhen me kromozomin X dhe përmes marrëdhënies emocionale gjatë rritjes.

Megjithatë, inteligjenca nuk përcaktohet vetëm nga gjenet. Zhvillimi i trurit ndikohet edhe nga edukimi, mjedisi ku rritet fëmija dhe mbështetja emocionale që merr gjatë viteve të para të jetës.

Për të kuptuar ndikimin gjenetik, studiuesit analizojnë rolin e kromozomeve. Gratë kanë dy kromozome X, ndërsa burrat kanë një kromozom X dhe një Y. Kromozomet bartin gjenet që kalojnë nga prindërit te fëmijët.

Sipas disa studimeve, disa gjene që lidhen me aftësitë njohëse ndodhen në kromozomin X. Duke qenë se nënat kanë dy kromozome X, ekziston mundësia që një pjesë e këtyre karakteristikave të trashëgohen nga ana e nënës.

Kjo nuk do të thotë se baballarët nuk kanë ndikim. Edhe gjenet e trashëguara nga babai luajnë rol në zhvillimin e fëmijës dhe lidhen me aspekte të ndryshme biologjike.

Disa nga këto kërkime janë realizuar kryesisht te kafshët, ndërsa te njerëzit janë gjetur lidhje të mundshme mes trashëgimisë gjenetike dhe funksioneve të trurit, si kujtesa, të mësuarit dhe proceset e tjera mendore.

Studimet kanë treguar gjithashtu se ndikimi i nënës nuk lidhet vetëm me ADN-në. Marrëdhënia emocionale gjatë fëmijërisë mund të ndikojë në mënyrën si zhvillohet truri.

Kërkues nga Universiteti i Uashingtonit kanë analizuar lidhjen mes mbështetjes emocionale dhe zhvillimit të hipokampusit, një pjesë e trurit që lidhet me kujtesën, të mësuarit dhe menaxhimin e stresit.

Fëmijët që rriten në një mjedis me siguri emocionale dhe mbështetje kanë mundësi të zhvillojnë më mirë disa aftësi njohëse.

Në fund, inteligjenca është rezultat i një kombinimi faktorësh: trashëgimisë gjenetike, edukimit, përvojave personale dhe marrëdhënieve emocionale. Roli i nënës mund të jetë i rëndësishëm jo vetëm përmes gjeneve, por edhe përmes kujdesit dhe mbështetjes që ndikon në formimin e fëmijës.